2-10-2) شفافیت اطلاعات مالی و محتوای اطلاعاتی سود
اگر مدیران شرکتها اطلاعات خصوصی را در اختیار بگیرند به عدم تقارن اطلاعاتی و در نتیجه انتخاب نامساعد و خطر اخلاقی منجر میشود. هیلی و پالپو[1](2001) معتقدند که شرکت ها میتوانند از طریق گزارشگری مالی و افشای اطلاعات، عدم تقارن اطلاعاتی و تضادهای نمایندگی بین مدیران وسرمایه گذاران خارجی را کاهش دهد. از این رو کیفیت افشا ،کیفیت تصمیمات سرمایه گذاری تحت تاثیر قرار میدهد. مزایا بالقوه افشا و شفافیت بیشتر میتواند شامل هزینه سرمایه کمتر، کاهش هزینه نمایندگی ،بهبود قیمت سهام و افزایش ارزش شرکت باشد. افشای کافی اطلاعات توسط شخصیت اقتصادی، به سرمایه گذاران و بستانکاران در جستجوی فرصتهای سرمایه گذاری یاری میکند و بدین سان سرمایه به کارا ترین شرکت ها روانه می شود (آذین فر و مسیح آبادی،1391،ص3).
دکتر علیرضا اذین فر و همکاران (1391) رابطه شفافیت اطلاعات مالی و محتوای اطلاعاتی سود را مورد بررسی قرار دادند. آنها برای ارزیابی شفافیت اطلاعات مالی، اندازه شرکت، پیش بینی تحلیلگران، سیستمهای رتبهبندی افشا، ساختار مالکیت و سرمایه گذاری بلندمدت در سهام را مورد بررسی قرار داده و برای اندازهگیری محتوای اطلاعاتی سود، از ضریبواکنشسود استفاده کردند. نتایج حاصل از تحقیقات آنها نشان داد که:
1.شرکتهای با شفافیت اطلاعاتی کم، سود، محتوای اطلاعاتی بیشتری برای بازار دارد. بنابراین واکنشهای بیشتری به اخبار مثبت و منفی سود و انعکاس آن در قیمت سهام وجود دارد. ( ERCبیشتر) از این رو قیمت سهام این دسته شر کتها بیشتر تحت تاثیر این ارقام صورتهای مالی پایان دوره مخصوصا، قرار میگیرد.
2.ضریبواکنش سود در شرکتهای با شفایت زیاد، کمتر است. بنابراین اخبار مثبت ومنفی سود گزارش شده تعدیلات با اهمیتی را در قیمت سهام این دسته از شرکتها ایجاد نمیکند؛ چرا که اطلاعات مربوط قبلا در قیمت سهام لحاظ شده است.
نتیجه تحقیقات آنها در تضاد با نتایج تحقیقات فان و وانگ[2](2002) و لین[3] و همکاران (2007)و اسپانهولتز[4](2008) بود. این موضوع میتواند ناشی از سطوح متفاوت شفافیت اطلاعاتی و ویژگیهای خاص خاص محیط های اقتصادی باشد.
2-10-3) دلیل هایی برای واکنش بازار
محتوای اطلاعاتی سودخالص موضوعی است که بسیار مورد توجه تحقیقات تجربی قرارگرفته است. سود حسابداری از دو جنبه حائز اهمیت است؛ یکی ازجنبه داشتن محتوای اطلاعاتی برای بازار سرمایه، به منظورکمک به امر تصمیمگیری افرادی همچون سهامداران که این ویژگی بر مربوط بودن و به موقع بودن سودتاکید دارد و دیگری از جنبه امکان ارزیابی به منظور انجام اقداماتی همچون میزان پاداش مدیران که این ویژگی بر قابل اتکا بودن رقم سودهای گزارش شده تاکید دارد . پژوهشگران در پژوهشهای مربوط به محتوای اطلاعات موجود در سود معتقدند که تغییرقیمت سهام در هنگام اعلان سود حسابداری نشان دهنده محتوای اطلاعاتی سود حسابداری خواهد بود. بنابراین پیش بینیهایی در خصوص دورنمای کلی شرکت و همچنین برخی عناصر با اهمیت صورت های مالی نظیر سود صورت میگیرد (آقایی وحسینی،1384،ص25). این مفهوم ازسود منطبق بر نظریه اطلاعات می باشد. در همین راستا یکی از با اهمیتترین وظایف قانون بازار سرمایه، ایجاد بستری مناسب درخصوص ارائه و افشای اطلاعات با توجه به ویژگی های مذکور و حرکت به سمت کارایی بازار میباشد(آقایی و همکاران ،1391،ص3).
[1]. Healy and Palepu
[2].Fan and wong
[3].lin
[4].sponholtz
1-5) اهداف تحقیق
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین کیفیت حسابرسی و ضریب واکنش سود میباشد.
به صورت جزیی و به عنوان هدف فرعی اول بررسی مفهوم و اندازهگیری کیفیت حسابرسی مورد توجه قرار میگیرد.
در مرحله بعد و به عنوان هدف فرعی دوم، بررسی مفهوم و اندازهگیری ضریب واکنش سود براساس مدل های موجود مورد توجه خواهد بود.

2-11-3) دلیل هایی برای واکنش های متفاوت بازار
1.اندازه شرکت
اندازه شرکت در تحقیقات ضریب واکنش سود به عنوان یک نماینده برای اگاهی دهنده قیمت استفاده میشود. در رابطه با اندازه شرکت سه دسته از تحقیقات وجود دارد.
دسته اول تحقیقات، که توسط چنی و چتر[1] انجام شد بیان کننده این است که اندازه شرکت دارای رابطه منفی با ضریب واکنش سود میباشد چرا که شرکت های بزرگ تا قبل از اعلام سود، اطلاعات زیادی را افشا کرده که این امر از اگاهی دهنده سود در زمان اعلام آن میکاهد ودر نتیجه آن، اثری منفی بر ضریب واکنش سود دارد.
دسته دوم که توسط سوسیلاواتی[2] انجام شد، به نتیجهای مخالف با تحقیقات دسته اول یافتند. او بیان کرد که شرکتهای بزرگتر به دلیل داشتن شرکتهای فرعی بیشتر، عملکرد آتی بهتری نشان خواهند داد که این امر توسط بازار به عنوان خبری خوب تلقی شده و با افزایش قیمت و بازده سهام و در نتیجه افزایش ضریب واکنش سود نسبت میگردد.
اما دسته سوم تحقیقات که بیشتر مورد پذیرش بازاراست برتحقیقات استون و زیمسکی ،مولیانی[3] و همکاران و هاپساری[4] تکیه دارد.
آنها نشان دادند اندازه شرکت با ضریب واکنش سود رابطه معناداری ندارد و این ناسازگار با تحقیقات چنی و چتر و سوسیلاواتی است. دلیل این است که در این دسته از تحقیقات اندازه به عنوان نمایندهای برای سایر ویژگیهای شرکت از قبیل سودآوری و رشد در نظر گرفته شده است.
اگرچه اندازه شرکت یک نماینده برای آگاهی دهنده قیمت است اما استون و زیمسکی بیان کردند که اندازه شرکت یک متغیرمهم برای ضریب واکنش سود نیست. کالینز وکوتاری[5] نشان دادند که اندازه، قدرت توضیح دهندگی برای ضریب واکنش نسبت به سود را ندارد.(قربان زاده،1391،ص57)
هرشرکتی دارای ریسک سیستماتیک است که برداراییهای آن اثر میگذارد و تنوع پذیر نمیباشد. یک سرمایه گذار ریسک گریز و منطقی در پی افزایش بازده مورد انتظار و کاهش ریسک پرتفوی خود میباشد. هرچه بازده مورد انتظار آتی شرکت ریسک دارترباشد، ارزش آن برای سرمایه گذار ریسک گریز کمتر خواهد بود برای سرمایهگذاری که تنوع پذیر باشد، شاخص ریسک مربوط به اوراق بهادار، بتا نام دارد.
از آن جایی که سرمایه گذاران به سود جاری به عنوان یک شاخص عملکرد آتی شرکت و بازده سهام نگاه میکنند. هرچه بازده آتی ریسک دارتر باشد، واکنش سرمایهگذاران برای به دست آوردن بازده غیرعادی کمتر خواهد شد. به عبارت دیگر هرچه ریسک بشتر باشد، بازده بیشتر خواهد بود و عکس آن نیز صادق خواهد بود. اگراوراق بهادار بتای بالاتری داشته باشد، آن ریسک پرتفوی را افزایش خواهد داد و در نتیجه سرمایهگذار مقدار زیادی از این اوراق بهادار را در مقایسه با زمانی که بتای این اوراق پایین است، خریداری نمیکند.
از آن جایی که همه سرمایهگذاران ریسک گریز، منطقی و آگاه به اینگونه فکر خواهندکرد، تقاضا برای اوراق بهادار با بتای بالا کاهش خواهد یافت این کاهش تقاضا باعث کاهش در قیمت و بازده سهام میشود و در نتیجه ضریب واکنش سود کاهش مییابد (قربان زاده،1391،ص57).
شواهد تجربی مبنی بر کاهش ضریب واکنش سود برای اوراق بهادار با بتای بالا به وسیله کولینز وکوتاری، استون و زیمسکی، مولیانی و همکاران، هاپساری و دیگر محققان مشاهده شده است.
3.ساختار سرمایه:
شرکتهایی که دارای اهرم(وام) زیاد هستند افزایش در سود خالص(پیش از بهره) موجب تقویت و افزایش ایمنی اوراق قرضه و سایر بدهای شرکت میشود وخبرهای خوب مربوط به سود خالص مورد استقبال دارندگان اوراق قرضه(و نه سهامداران) قرار میگیرد. ضریب واکنش سود برای شرکتهایی که وام سنگین دارند در مقایسه با شرکتهایی که بدون بدهی هستند(ثابت ماندن سایر عوامل) باعث میشود که ضریب واکنش آنها کاهش یابد (لیو فلرقر،1991،ص44).
دالی وال ،لی و فارگر[6](1991) و بیلینگز[7](1999) در تحقیقات خود به این نتیجه رسیدند که شرکتهایی با وام سنگین تر دارای ضریب واکنش پایین تر و همچنین شرکتهایی که نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام بالاتر بوده ضریب واکنش در برابر سود خالص پایین تربود همچنین شرکتهایی که دارای رشد بالای سود خالص هستند مشاهده خواهند کرد که نگرانی بازار نسبت به ریسک ورشکستگی کاهش مییابد. بیلینگز به این نتیجه رسید هنگامی که رشد سود خالص کنترل شود ضریب واکنش کماکان با اهرم (وام) رابطه معکوس دارد (اسکات،2003،ص257).
[1] .cheni and cheter
[2] .susilavati
[3] .Stone and Zymsky
[4]. Hapsary
[5] . kothari and collins
[6]. Dali Wall and li and Fargr
[7]. Billings
1-5) اهداف تحقیق
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین کیفیت حسابرسی و ضریب واکنش سود میباشد.
به صورت جزیی و به عنوان هدف فرعی اول بررسی مفهوم و اندازهگیری کیفیت حسابرسی مورد توجه قرار میگیرد.
در مرحله بعد و به عنوان هدف فرعی دوم، بررسی مفهوم و اندازهگیری ضریب واکنش سود براساس مدل های موجود مورد توجه خواهد بود.

6.شباهت بین انتظارات سرمایه گذاران :
سرمایه گذاران مختلف با توجه به اطلاعات قبلی و توانایی خود در ارزیابی اطلاعات صورتهای مالی، انتظارات متفاوتی از سود دوره های آتی شرکت دارند. میتوان این تفاوت ها را با استفاده از منابع اطلاعاتی عمومی کاهش داد. یکی از این منابع اطلاعاتی عمومی، پیش بینیهای توافقی بین تحلیلگران است. بنابراین هر قدر انتظارات سرمایه گذاران در مورد سود خالص آینده شرکت شباهت بیشتری به هم داشته باشد اثر هر دلار از سود غیرعادی به قیمت سهم بیشتر خواهد بود هر قدر پیش بینی تحلیلگران دقیقتر باشد(ثابت بودن سایر عوامل) انتظارات آنها نسبت به سود خالص آینده شباهت بیشتری خواهد داشت در نتیجه ضریب واکنش بالاتر خواهد رفت (قربان زاده،1391،ص59).
7.فرصت رشد
چنانچه خبرخوب مربوط به سود خالص موید فرصت رشد باشد، ضریب واکنش در برابر سود خالص بالا خواهد بود. کالینز و کوتاری(1989) مدارک وشواهدی ارائه نمودند مبنی بر اینکه در مورد شرکتهایی که بازار برای آنها فرصت های رشد در نظرمی گیرد ضریب واکنش بیشتر است آنها برای محاسبه فرصت رشد از نسبت ارزش بازار حقوق صاحبان سهام به ارزش دفتری آن استفاده کردند و دلیل آنها این بود که بازار کارا ازفرصت رشد آگاه است آنها مشاهده نمودند که بین این نسبت و ضریب واکنش رابطه مستقیم وجود دارد.
8.توان اگاهی دهندگی قیمت
قیمت بازار شامل تمام اطلاعاتی است که افراد درباره شرکت میدانند و بخشهای زیادی از این اطلاعات را سیستم حسابداری با اندکی تاخیرشناسایی میکند. متعاقبا بافرض یکسان بودن شرایط هرچه قیمت اطلاعات بیشتری را تبیین کند محتوای اطلاعاتی سود حسابداری کمتر و ضریب واکنش سود پایین ترخواهد بود. یکی از علائمی که نشان دهنده بار اطلاعاتی قیمت، اندازه شرکت است. شرکتهای بزرگ بیشتر هستند و موردنظر رسانههای خبری قرارمیگیرند. با این وجود تحقیقی را ایستن و زمجوزکی[1] انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که اندازه و بزرگی شرکت نمی تواند به عنوان متغیر عمده اندازه و ضریب واکنش سود را توجیه کند. دلیل آن نیز این است که به همان میزان که اندازه شرکت نشان دهنده بار اطلاعاتی قیمت سهام است، نشان دهنده سایر ویژگی ها مانند ریسک یا رشد سودآوری نیزمیباشد. اگر این عوامل کنترل شوند تقریبا هر نوع تاثیر با اهمیتی ازسایر عوامل بر روی ضریب واکنش سود از بین می رود.
9.ترکیب هیئت مدیره :
فرض بر این است که هرچه تعداد اعضای مستقل بیشتر باشد یکپارچگی اطلاعات مالی به وسیله محدود کردن توانایی مدیریت در دستکاری در سود افزایش مییابد. مدیران مستقل وسیله ای برای نظارت بر مدیریت و افزایش اطمینان هستند تا به این وسیله مدیران در جهت منافع سرمایه گذاران تصمیمگیری کنند. مدیران مستقل هیچ ارتباط قراردادی با شرکت نداشته بلکه ارتباط آنها به صورت آزاد و مستقل از شرکت میباشد و این امر باعث میشود تا وظیفه خود را به گونه ای مستقل از شرکت انجام دهند . بنابراین تقاضا برای سهام شرکتهایی که نسبت اعضای مدیران مستقل به کل اعضای هیاتمدیره بیشتری دارند، افزایش مییابند که این امر باعث افزایش قیمت و بازده سهام این شرکت ها شده و در نتیجه ضریب واکنش سود افزایش مییابد (قربان زاده،1391،ص60).
[1] . Easten and zamjusky
1-5) اهداف تحقیق
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین کیفیت حسابرسی و ضریب واکنش سود میباشد.
به صورت جزیی و به عنوان هدف فرعی اول بررسی مفهوم و اندازهگیری کیفیت حسابرسی مورد توجه قرار میگیرد.
در مرحله بعد و به عنوان هدف فرعی دوم، بررسی مفهوم و اندازهگیری ضریب واکنش سود براساس مدل های موجود مورد توجه خواهد بود.

2-11-4) تغییرپذیری ضریب واکنش سود
پژوهشهای بازار سرمایه که از مدل رگرسیون استفاده میکنند نشان میدهد که رفتار ضریب واکنش سود متغیر است. همچنین مطالعات بیشتری که در بخشهای مختلف بازار(پنل ها) انجام شد و از آن جمله تحقیقات لیو، تغییرپذیری ضریب واکنش سود را به اثبات رساند. مطالعات هریس و ایسترن[1] که بر دستههای مختلف شرکتها در دورههای مشخص زمانی انجام شد، نشان داد که ضریب واکنش سود بیشتر، ازسطح سود(درآمد) سازمانها متاثر است، تا از تغییرات آن. البته انتقادی که به تغییرات لیو وارد شد و همچنان به قوت خود باقی است، پایین بودن ضریبR2 در برازش دادههای حاصل از پژوهش بود. این موضوع به تحقیقات ایسترن و هریس در سال 1992 منجر شد، تا اثر رگرسیون بازدهی بر حسب سود تجمعی درافق بلندمدت 10 ساله را بررسی کنند. نتیجه تحقیق آنها ضریب مربعات خطای رگرسیون را تا سطح 63 درصد افزایش داد. موضوع دیگری که توسط محققین مورد توجه قرار گرفت، جایگزینی پورتفولیوها به جای شرکت ها به عنوان واحدهای موردتحلیل در بررسی تغییرپذیری ضریب واکنش سود و دخیل کردن متغیرهای مستقل بیشترنظیر اندازه، پایداری، بتا و رشد در رگرسیون بود. اولسان[2] نشان داد که مطالعه پورتفولیو به عنوان واحد مورد بررسی برای تخمین تخمین ضریب واکنش سود، تا حدود یک ماه باعث کاهش تغییر پذیری ضریب واکنش سود میشود. برخی از تحقیقاتی که بعدا انجام شد، نتایج اولسن را تاییدکرد. درمقابل، مطالعات ایسترن و هریس نشان از تغییر بسیار محسوس و مشخص در ضریب واکنش سود در زمانی دارد که واحدهای مورد بررسی، شرکتها هستند. تاثیر اضافه شدن متغیرهای بتا، پایداری، رشد و اندازه توسط کالینز وکوتاری بررسی شد. نتایج بررسی نشان داد که به استثنای بتا، ورود سایر پارامترهای مورد بررسی در مدل رگرسیون، تاثیرمعناداری در تغییر اندازه ضریب واکنش سود دارد. همچنین متغییردیگری که به عنوان یک پارامتر تاثیرگذار بر روی ضریب واکنش سود شناخته شد، فرصت رشد سازمان بود (وکیلی فرد وهمکاران،1392،ص4).
نتایج تحقیقاتی که اخیرا در این زمینه صورت گرفته است، نشان میدهد که برخی دیگر از فاکتورهای درون سازمانی بر روی ضریب واکنش سود تاثیر گذارند. برخی از این پارامترها عبارتند از:
ساختار هزینه درجه رقابت پذیری، نسبت سود تقسیم شده و نظر حسابرس. همچنین تحقیقاتی که در مورد اثر گذاری پارامترهای اقتصادی صورت گرفته است.
برخی از پارامترهای اقتصادی تاثیرگذار بر ضریب واکنش سود را مشخص نمود که عبارتند از :
میزان تولید، تغییرات نرخ بهای ارز و تغییرات در صنعت نفت و گاز (کیم و ویلت، 2006).
[1]. Harris and Eastern
[2] . Ohlsen
1-5) اهداف تحقیق
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین کیفیت حسابرسی و ضریب واکنش سود میباشد.
به صورت جزیی و به عنوان هدف فرعی اول بررسی مفهوم و اندازهگیری کیفیت حسابرسی مورد توجه قرار میگیرد.
در مرحله بعد و به عنوان هدف فرعی دوم، بررسی مفهوم و اندازهگیری ضریب واکنش سود براساس مدل های موجود مورد توجه خواهد بود.

3-11 ) روش پژوهش
تحقیق حاضر از نظر هدف، از نوع تحقیقات کاربردی محسوب میشود. هدف تحقیقات کاربردی توسعه دانش کاربردی در زمینه خاصی است. همچنین، از نظر نحوه گردآوری دادهها، این تحقیق توصیفی و از آن جهت که به شناخت بیشتر شرایط موجود و یاری دادن به فرآیند تصمیمگیری میانجامد. به منظور ترکیب دادههای سری زمانی و داده های مقطعی، در این تحقیق از روش دادههای ترکیبی استفاده می کنیم. در روش داده های ترکیبی، متغیرها را هم در میان جامعه آماری شرکت و هم در طول زمان سال اندازهگیری میکنیم. به این ترتیب، با دو بعد سر و کار داریم بعد زمان و بعد مقاطع، که آن را دادههای گروهی – زمانی نیز میگویند. در ساده ترین حالت فرض می کنیم رابطه رگرسیونی زیر برقراراست :
(3-23) Y =α + X β +U
Xit ، متغیر وابسته Yit ، ثابت جملهα که در آن
ماتریس متغیرهای مستقل که در آن Uit جمله خطاست که میتوان آن را به صورت زیر نوشت:
که μ i تأثیرات فردی غیر قابل مشاهده و Vit باقیمانده است. در اینجا دو حالت پیش رو داریم:
نخستین حالت این است که آثار فردی غیر قابل که (μ i) در مدل وجود نداشته باشد و جمله (Vit ) خطا فقط از جمله خطای باقیمانده تشکیل شده باشد: حالت دوم این است که آثار فردی غیرقابل مشاهده در مدل وجود دارد؛ آزمون چاو استفاده میشود. فرضهای این آزمون به صورت زیر بیان می شود:
H0: Pooled Model
H1: panel Model
فرض H0 بر پایه عدم آثار فردی غیر قابل مشاهده است وفرض H1 بر پایه وجود آثار فردی غیر قابل مشاهده قرار دارد. اگر فرضH 0 پذیرفته شود، به این معناست که مدل فاقد آثار فردی غیرقابل مشاهده است، بنابراین، میتوان آن را از طریقH مدل رگرسیون تلفیقی تخمین زد، اما اگر فرض H1 پذیرفته شود، به این معنی خواهد بود که در مدل آثارفردی غیر قابل مشاهده وجود دارد. اکنون باید آزمون شود که آیا این آثار فردی با متغیرهای توضیحی مدل همبستگی دارند یا خیر.
بدین منظور، از آزمون هاسمن استفاده میشود. آزمون هاسمن بر پایه وجود یا عدم ارتباط بین خطای رگرسیون تخمین زده شده و متغیرهای مستقل مدل قرار دارد. اگر چنین ارتباطی وجود داشته باشد، مدل اثر ثابت و اگر این ارتباط وجود نداشته باشد، مدل نشان اثر تصادفی کاربرد خواهد داشت. فرضیهH0 نشان دهنده عدم ارتباط متغیرهای مستقل و خطای تخمین وH1 نشان دهنده وجود ارتباط است.
H0: Random Effect
H1: Fixed Effect
آزمونهای مانایایی متغیرهای تحقیق قبل از تجزیه و تحلیل دادههای تحقیق، مانایایی متغیرهای پژوهش بررسی شد. مانایایی متغیرهای پژوهش، به این معنی است که میانگین و واریانس متغیرها در طول زمان و کوواریانس متغیرها بین سالهای مختلف ثابت بوده است. در نتیجه، استفاده از این متغیرها در مدل، باعث به وجود آمدن رگرسیون کاذب نمیشود. بدین منظور، از آزمون لوین، آزمون لین، پسران و شین و آزمون دیکی فولر استفاده شده شده است.
3-12) خلاصه فصل
در این فصل ابتدا به بیان روش پژوهش، معرفی متغیرهای مستقل و وابسته و شیوه محاسبه این متغیرها پرداخته شد. سپس توضیحاتی در خصوص نحوه جمع آوری دادهها، جامعه و نمونه آماری تحقیق و فرضیههای تحقیق پرداخته شد. در مرحله بعد معنادار بودن ضرایب توسط آماره tو آماره ازمون (F-statistic) و روش همبستگی پیرسون آزمون می شوند. همچنین وجود یا عدم وجود عارضه های خود همبستگی و ناهمسانی واریانس با استفاده از آزمون دوربین واتسون و آزمون هم خطی هم مشخص گردید.
1-5) اهداف تحقیق
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین کیفیت حسابرسی و ضریب واکنش سود میباشد.
به صورت جزیی و به عنوان هدف فرعی اول بررسی مفهوم و اندازهگیری کیفیت حسابرسی مورد توجه قرار میگیرد.
در مرحله بعد و به عنوان هدف فرعی دوم، بررسی مفهوم و اندازهگیری ضریب واکنش سود براساس مدل های موجود مورد توجه خواهد بود.
