2-12) تبیین رابطه کیفیت حسابرسی و ضریب واکنش سود
اگوستین اوکلیه[1] (۲۰۱۴) رابطه بین کیفیت حسابرسی با ضریب واکنش را بررسی اینگونه تبیین میکند:
ضریب واکنش سود، تخمینی از تغییر در قیمت سهام یک شرکت را با توجه به اطلاعات ارائه شده در اعلام درآمد شرکت است. هر دو تئوری علامتدهی و تئوری قیمت گذاری آربیتراژ رابطهی نظری بین اطلاعات را توضیح میدهند که برای شرکتکنندگان بازار شناخته شده هستند و برای شرکتکنندگان بازار در موردحقوق خاص (سهم معمول از یک شرکت خاص) و قیمت آن حق شناخته شده هستند.
بر اساس فرضیه بازار کارا، انتظار میرود قیمت سهام در مجموع منعکس کننده تمام اطلاعات مربوطه را در زمان داده باشد. از شرکتکنندگان بازار با اطلاعات عالی انتظار میرود تا زمانی که قیمت سهم به طور مؤثر اطلاعات را حفظ میکند، آنها را استخراج کنند.
ECR ها عمدتاً در تحقیقات حسابداری و مالیه استفاده میشدند. به ویژه، اینکه در تحقیقات تئوری اثباتی حسابداری برای توضیح نظری چگونگی واکنش بازارها درمقابل رویدادهای اطلاعاتی متفاوت مورداستفاده قرار میگیرند.
حسابرسی صورتهای مالی یک شرکت مکانیسمی است که به نظارت، کنترل، و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی به منظور حمایت از منافع سرمایهگذاران کمک میکند. حسابرسی، بیانیهای واقعگرایانه سهامداران و سهامداران باالقوه ارائه میکند که در آن صورتهای مالی مدیریت عاری ازتحریفات کلی است.
همانطورکه دربعضی مدلهای قبلی نشان داده شده است، ERC به طورکلی به نظر میرسد که ضریب شیب معادله خطی بین سودهای غیرمنتظره و بازده حقوق صاحبان سهام است. به هرحال، از نتایج تحقیقی معین بر میآید، که رابطه غیرخطی است.
درحسابداری، امورمالی و اقتصاد، ضریب واکنش سود، رابطه تخمین زده شده بین بازده حقوق صاحبان سهام و بخش غیر منتظره از اعلام سودشرکتها (اطلاعات جدید) میباشد. واکنش بازار به اطلاعات حسابداری حسابرسی شده را میتوان از طریق این پروکسی مانند ERC مشاهده کرد.
تهو و ونگ(1993) در مطالعه خود استدلال کردند که کیفیت حسابرسی دارای رابطه مستقیم قطعی با کیفیت سود مشتری و در نتیجه ضریب واکنش سود همرا خواهد بود. همچنین واکنش سرمایه گذار به سود غیرمنتظره به اعتبار سود گزارش شده بستگی دارد.
سرمایهگذاران، نمیتوانند مستقیماً درآمدهای واقعی تحت تعهد شرکت را نظارت کنند؛ ازاین رو، آنها باید به مقادیر گزارش شدهی حسابداری تکیه کنند. برای تأمین اعتبار این اعداد گزارششده، حسابرسان خارج از شرکت باید مشخص کنند که آنها مطابق با GAAP[2] عمل میکنند، تا سرمایهگذاران را از اعتباردادههای مالی مطمئن میسازند. این اهمیت نقش حسابرسان را بازتاب میکند.
استدلال شده که یک حسابرس بسیار ماهر احتمالاً قادر به ایجاد هماهنگی سودهای گزارش شده مطابق با GAAP است که به نظر منطقی میرسد بنابراین، اگرکیفیت حسابرسی توسط سرمایهگذاران عالی درک شود، آنها قویاً به غافلگیری در سودهای گزارش شده واکنش نشان خواهند داد. تحقیقات ارائه شده توسط تهو وونگ و گسترش داده شده توسط کریشنان و یانگ نشان میدهد که برای اندازهگیری کیفیت حسابرسی در رابطه با نام حسابرسان با نام تجاری، ضریب واکنش سود مشتریان متخصص درصنعت، بالاتر از ضریب واکنش سود مشتریان حسابرسان غیرمتخصص در صنعت است.
در ایالات متحده، مورلند در سال 1995تأثیر هر عمل اجرایی یا تحریمهای مقابل حسابرس توسط SEC در مورد کیفیت حسابرسی و اعتبار درک شده از مقادیر سودهای مشتریان حسابرسی را مورد بررسی قرارداد. این تحقیق ضریب واکنش سودهای مشتریان را قبل و بعد از انجام چنین اعمالی درمقابل حسابرسی با SEC را مقایسه کرد و یک کاهش را در واکنش بازاربه اطلاعات حسابداری مشتری با تشخیص یک کاهش در دقت درک شده ازچنین اطلاعاتی نشان داد. علاوهبرآن، دریافت که ERC به طورعمده بعد از دریافت یک گزارش حسابداری با کیفیت، کاهش یافت(2014،O.OKOLiel).
[1] . Augustine O. Okolie
[2] . Generally Accepted Accounting Principles
1-5) اهداف تحقیق
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین کیفیت حسابرسی و ضریب واکنش سود میباشد.
به صورت جزیی و به عنوان هدف فرعی اول بررسی مفهوم و اندازهگیری کیفیت حسابرسی مورد توجه قرار میگیرد.
در مرحله بعد و به عنوان هدف فرعی دوم، بررسی مفهوم و اندازهگیری ضریب واکنش سود براساس مدل های موجود مورد توجه خواهد بود.

4-1) مقدمه
تجزیه و تحلیل اطلاعات به عنوان بخشی از فرآیند روش پژوهش علمی، یکی از پایههای اصلی مطالعه و بررسی است. در این فصل پژوهشگر برای پاسخگویی به مسأله تدوین شده و یا تصمیمگیری در مورد تأیید یا رد فرضیه یا فرضیههایی که برای پژوهش در نظر گرفته است، از روشهای مختلف تجزیه و تحلیل استفاده میکند. پس از آنکه در فصل گذشته روش پژوهش مشخص شد، اکنون نوبت آن است که دادههای مورد نیاز برای آزمون فرضیه ها جمعآوری شوند و با استفاده از روشهای آماری متناسب با روش پژوهش و نوع متغیرها، دستهبندی و تجزیه و تحلیل گردند.
همانطور که در فصل قبل بیان شد، پژوهش حاضر دارای دو مدل جانبی(برای محاسبة متغیرهای مستقل و وابسته[1]) و دو مدل نهایی (برای آزمون فرضیه های پژوهش) می باشد. لذا در این فصل ابتدا به منظور محاسبة متغیرهای مورد نیاز در مدل رگرسیون اصلی(مستقل و وابسته)، مدل های جانبی برآورد می شود، سپس در نهایت پس از محاسبة کلیة متغیرهای لازم، مدل های نهایی جهت آزمون فرضیه ها به طور مفصل مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند.
4-2) آزمون های آماری لازم جهت تحلیل رگرسیون چند متغیره
در این تحقیق از تحلیل رگرسیونی و روش داده های ترکیبی، برای آزمون فرضیات و مدل های جانبی استفاده شده است. تحلیل رگرسیونی روشی برای مطالعه سهم یک یا چند متغیرِ مستقل در پیش بینی متغیر وابسته است.
لازم به ذکر است که در این تحقیق با محدودیت در دسترس نبودن اطلاعات مربوط به متغیر حق الزحمه حسابرس از گزارشات هیئت مدیره در تمامی شرکت های مورد بررسی روبه رو شده؛ به طوریکه در بعضی از سال ها اطلاعات حق الزحمه در دسترس ولی در باقی سال ها در دسترس نبود. این موضوع سبب شد تا شرکتها در نمونة مذکور پخش و بدون ساختار شوند، بر این اساس از روش رگرسیونی(مقطعی)[2] Unstructured برای آزمون فرضیة فرعی پنجم استفاده شده است.
آزمون های آماری لازم و نوع آماره استفاده شده جهت تحلیل رگرسیون چند متغیره در سطح اطمینان95% در جدول شماره(4-1) آورده شده است.
[1] . مدل جانبی اول برای محاسبة متغیرِ مستقل ( استقلال حسابرس) و مدل جانبی دوم برای محاسبة متغیر وابستة (ضریب واکنش سود)
[2] . مشاهدات مقطعی همان داده های بدون ساختار هستند، این داده ها زمانی مورد استفاده قرار می گیرند که داده ها ی مورد استفاده به صورت سال-شرکت یا به صورت سری زمانی نباشد(مهرگان و رضایی،1392).
1-5) اهداف تحقیق
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین کیفیت حسابرسی و ضریب واکنش سود میباشد.
به صورت جزیی و به عنوان هدف فرعی اول بررسی مفهوم و اندازهگیری کیفیت حسابرسی مورد توجه قرار میگیرد.
در مرحله بعد و به عنوان هدف فرعی دوم، بررسی مفهوم و اندازهگیری ضریب واکنش سود براساس مدل های موجود مورد توجه خواهد بود.

4-3) تجزیه و تحلیل مدل های جانبی
4-3-1) آمار توصیفی
4-3-1-1) آمار توصیفی مدل جانبی اول(برای برآورد متغیر مستقلِ استقلال حسابرس)
جدول(4-2) آمار توصیفی مربوط به متغیرهای[1] مدل جانبی اول را نشان می دهد که بیانگر پارامترهای توصیفی برای هر متغیر به صورت مجزا می باشد. این پارامترها عمدتاً شامل اطلاعات مربوط به شاخص های مرکزی، نظیر بیشینه، کمینه، میانگین و میانه و همچنین اطلاعات مربوط به شاخص های پراکندگی نظیر واریانس، چولگی و کشیدگی است. در این جدول تعداد مشاهدات برای هر متغیر برابر550 مشاهده است.
مهمترین شاخص مرکزی میانگین است که نشان دهنده نقطه تعادل و مرکز ثقل توزیع است و شاخص مناسبی برای نشان دادن مرکزیت داده هاست. برای مثال میانگین متغیر جمع اقلام تعهدی(TA) برابر با 02/0 می باشد، که نشان می دهد بیشتر داده های مربوط به این متغیر حول این نقطه تمرکز یافته اند. میانه یکی از شاخص های مرکزی است که وضعیت جامعه را نشان می دهد. همانگونه که در جدول(4-2) مشاهده میشود میانه متغیر جمع خالص اموال، ماشین آلات و تجهیزات (PPE) برابر با 25/0 می باشد که نشان می دهد نیمی از داده ها کمتر از این مقدار و نیمی دیگر بیشتر از این مقدار هستند.
پارامترهای پراکندگی، به طور کلی معیاری برای تعیین میزان پراکندگی داده ها از یکدیگر یا میزان پراکندگی آنها نسبت به میانگین است. از جمله مهمترین پارامترهای پراکندگی انحراف معیار است. مقدار این پارامتر برای متغیر تفاضل تغییرات فروش و حسابهای دریافتنی (∆sales -∆REC) برابر982/3 و برای متغیر تغییرات حساب های دریافتنی(∆REC) برابر 10/0 است که نشان می دهد در بین متغیرهای پژوهش، تفاضل تغییرات فروش و حسابهای دریافتنی (∆sales -∆REC) و تغییرات حسابهای دریافتنی (∆REC)به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میزان پراکندگی می باشند.
میزان عدم تقارن منحنی فراوانی را چولگی می نامند. اگر ضریب چولگی صفر باشد، جامعه کاملاً متقارن است و چنانچه ضریب مثبت باشد، چولگی به راست و اگر منفی باشد، چولگی به چپ وجود خواهد داشت. به عنوان مثال ضریب چولگی متغیر جمع اقلام تعهدی (TA) برابر با 09/23 میباشد، یعنی این متغیر چولگی به راست دارد و به این اندازه از مرکز تقارن انحراف دارد. متغیر تغییرات فروش و حسابهای دریافتنی (∆sales -∆REC) بیشترین و متغیر جمع خالص اموال، ماشین آلات و تجهیزات (PPE)کمترین عدم تقارن را نسبت به توزیع نرمال دارد.
[1] . متغیرهای مدل بر حسب میلیون ریال برآورد شده اند. همچنین به منظور یکسان سازی داده ها تمامی متغیرها بر جمع دارایی های سال قیل تقسیم شده اند.
1-5) اهداف تحقیق
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین کیفیت حسابرسی و ضریب واکنش سود میباشد.
به صورت جزیی و به عنوان هدف فرعی اول بررسی مفهوم و اندازهگیری کیفیت حسابرسی مورد توجه قرار میگیرد.
در مرحله بعد و به عنوان هدف فرعی دوم، بررسی مفهوم و اندازهگیری ضریب واکنش سود براساس مدل های موجود مورد توجه خواهد بود.

4-3-2) آزمون نرمال بودن متغیرهای وابستة مدل های جانبی
قبل از برآورد مدل باید نرمال بودن متغیر وابسته مورد آزمون قرار گیرد، توزیع غیرنرمال این متغیر منجر به تخطی از مفروضات این روش برای تخمین پارامترها می شود. لذا لازم است نرمال بودن توزیع متغیر وابسته تحقیق مورد آزمون قرار گیرد. در این مطالعه این موضوع از طریق آماره جارک- برا مورد بررسی قرار می گیرد. فرض صفر و فرض مقابل در این آزمون به صورت زیر می باشد:
H0: Normal Distribution
H1: Not Normal Distribution
از آنجائیکه احتمال آماره جارک- برا در جدول(4-2) و (4-3) برای متغیرهای وابستة مدل های جانبی (TA-AR) کمتر از 5% است، فرضیه صفر مبنی بر نرمال بودن توزیع متغیرهای مربوطه رد می شود.
| نگاره (1): نمودار توزیع نرمال متغیر وابستة مدل جانبی اول بعد از نرمال سازی |
در این راستا برای نرمال سازی متغیرهای مذکور از تبدیل جانسون Johnson استفاده شده است، که تابع تبدیل متغیرهای وابسته در پیوست شماره (3) بررسی و نشان داده شده است. همانطور که در پیوست شماره (3) مشاهده می شود احتمال آماره داده های اولیه برای متغیرهای وابستة جمع اقلام تعهدی(TA)، کمتر از 05/0 است که حاکی از نرمال نبودن متغیرهای مذکور است که با نرمال سازی توسط نرم افزار افزایش یافته است، در نتیجه فرضیه H0 مبنی بر نرمال بودن متغیر مذکور پذیرفته می شود. نگاره (1) توزیع متغیر وابستة مذکور را بعد از نرمال سازی نشان می دهد.
از طرفی دیگر احتمال آماره داده های اولیه برای متغیر وابستة بازدة غیرعادی سهام (AR) کمتر از 05/0 است که حاکی از نرمال نبودن متغیر است که با نرمال سازی توسط نرم افزار هم در سطح 05/0 و هم در سطح 1/0 نرمال نشده، همچنین از آنجائیکه متغیر مذکور مقادیر منفی هم در برمیگیرد از روش لگارتیم گیری و COX-BOX هم نتوانستیم برای نرمال سازی متغیر مذکور استفاده کنیم. در نتیجه در این پژوهش با توجه به بزرگ بودن حجم نمونه (N>30)، و تعداد مشاهدات بالا، از قضیه حد مرکزی بهره گرفته شده است؛ از قضیه حد مرکزی می توان نتیجه گرفت که هر چه حجم پایه در نمونه برداری بزرگتر باشد، واریانس بین نمونه ها کمتر و توزیع میانگین جوامع نمونه برداری شده به توزیع نرمال نزدیک تر می شودو نرمال بودن توزیع مورد نظر با افزایش تعداد تکرارها (n) افزایش مییابد(بدری و عبدالباقی،1389). جدول(4-4) نتایج حاصل از نرمالیته متغیروابسته را قبل و بعد از نرمال شدن نشان میدهد.
1-5) اهداف تحقیق
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین کیفیت حسابرسی و ضریب واکنش سود میباشد.
به صورت جزیی و به عنوان هدف فرعی اول بررسی مفهوم و اندازهگیری کیفیت حسابرسی مورد توجه قرار میگیرد.
در مرحله بعد و به عنوان هدف فرعی دوم، بررسی مفهوم و اندازهگیری ضریب واکنش سود براساس مدل های موجود مورد توجه خواهد بود.

4-3-1-2) آمار توصیفی مدل جانبی دوم(برای برآورد متغیر وابستة ضریب واکنش سود)
جدول(4-3) آمار توصیفی مربوط به متغیرهای[1] مدل جانبی دوم را نشان می دهد که بیانگر پارامترهای توصیفی برای هر متغیر به صورت مجزا می باشد. این پارامترها عمدتاً شامل اطلاعات مربوط به شاخصهای مرکزی، نظیر بیشینه، کمینه، میانگین و میانه و همچنین اطلاعات مربوط به شاخص های پراکندگی نظیر واریانس، چولگی و کشیدگی است. در این جدول تعداد مشاهدات برای هر متغیر برابر550 مشاهده است.
مهمترین شاخص مرکزی میانگین است که نشان دهنده نقطه تعادل و مرکز ثقل توزیع است و شاخص مناسبی برای نشان دادن مرکزیت داده هاست. میانگین متغیر بازده غیرعادی سهام(AR) برابر با 15/0- می باشد، که نشان می دهد بیشتر داده های مربوط به این متغیر حول این نقطه تمرکز یافته اند. میانه یکی از شاخص های مرکزی است که وضعیت جامعه را نشان می دهد. همانگونه که در جدول(4-3) مشاهده می شود میانه متغیر سود غیر منتظره (UE) برابر با 03/0 می باشد که نشان می دهد نیمی از داده ها کمتر از این مقدار و نیمی دیگر بیشتر از این مقدار هستند.
پارامترهای پراکندگی، به طور کلی معیاری برای تعیین میزان پراکندگی داده ها از یکدیگر یا میزان پراکندگی آنها نسبت به میانگین است. از جمله مهمترین پارامترهای پراکندگی انحراف معیار است. مقدار این پارامتر برای متغیر سود غیر منتظره (UE) برابر87/5 و برای متغیر بازده غیرعادی سهام(AR) برابر 02/1 است که نشان می دهد در بین متغیرهای پژوهش، سود غیر منتظره (UE) و بازده غیرعادی سهام(AR) به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میزان پراکندگی می باشند.
میزان عدم تقارن منحنی فراوانی را چولگی می نامند. اگر ضریب چولگی صفر باشد، جامعه کاملاً متقارن است و چنانچه ضریب مثبت باشد، چولگی به راست و اگر منفی باشد، چولگی به چپ وجود خواهد داشت. به عنوان مثال ضریب چولگی متغیر بازده غیرعادی سهام(AR) برابر با 12/3 می باشد، یعنی این متغیر چولگی به راست دارد و به این اندازه از مرکز تقارن انحراف دارد. متغیر بازده غیرعادی سهام(AR) بیشترین و متغیر سود غیر منتظره (UE)کمترین عدم تقارن را نسبت به توزیع نرمال دارد.
میزان کشیدگی منحنی فراونی نسبت به منحنی نرمال استاندارد را برجستگی یا کشیدگی می نامند. اگر کشیدگی حدود صفر باشد، منحنی فراوانی از لحاظ کشیدگی وضعیت متعادل و نرمال خواهد داشت، اگر این مقدار مثبت باشد منحنی برجسته و اگر منفی باشد منحنی پهن می باشد. کشیدگی تمامی متغیر های این مدل مثبت است. سود غیر منتظره (UE) بیشترین برجستگی و متغیر بازده غیرعادی سهام(AR) کمترین برجستگی را نسبت به منحنی نرمال دارد.
مقدار بیشینه و کمینه متغیرهای جدول (4-2) و (4-3) به همراه نام شرکت و سال مورد نظر در پیوست شماره 2 در انتهای پایان نامه نشان داده شده است.
[1] . متغیرهای مدل بر حسب میلیون ریال برآورد شده اند.
1-5) اهداف تحقیق
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین کیفیت حسابرسی و ضریب واکنش سود میباشد.
به صورت جزیی و به عنوان هدف فرعی اول بررسی مفهوم و اندازهگیری کیفیت حسابرسی مورد توجه قرار میگیرد.
در مرحله بعد و به عنوان هدف فرعی دوم، بررسی مفهوم و اندازهگیری ضریب واکنش سود براساس مدل های موجود مورد توجه خواهد بود.
