3-1- مقدمه
روش شناسی به معنای تشخیص روشهای مختلف انجام تحقیق و شناسایی روش مناسب برای یک تحقیق خاص است. علاوه بر این روش شناسی درباره روشها و ابزارهای جمع آوری دادهها نیز بحث میکند. از میان روشهای مختلفی که برای انجام تحقیق وجود دارد، باید روشی انتخاب شود که به بهترین شکل هدف تحقیق را برآورده کند. یک محقق پس از انتخاب موضوع باید به دنبال تعیین روش تحقیق باشد. انتخاب روش تحقیق به اهداف و ماهیت و موضوع پژوهش و امکانات اجرایی آن بستگی دارد. بنابراین هنگامی میتوان در مورد روش بررسی و انجام یک تحقیق تصمیم گرفت که ماهیت، موضوع و اهداف آن مشخص باشد. به عبارت دیگر، هدف از انتخاب روش تحقیق آن است که محقق مشخص نماید چه شیوه و روشی را آغاز کند تا او را هر چه دقیق تر، آسانتر و سریعتر در دستیابی به پاسخ یا پاسخ هایی که برای پرسش تحقیق در نظر گرفته شده یاری نماید. این فصل قصد دارد به تشریح ساختار و روش تحقیق بپردازد. بدین منظور پس از بیان روش تحقیق، فرضیه های تحقیق و متغیرهای تحقیق، دوره زمانی تحقیق، جامعه مورد مطالعه و نحوه جمع آوری اطلاعات مورد بحث قرار می گیرد و روش های آماری مورد استفاده برای آزمون فرضیه های تحقیق معرفی و تشریح می شود.
3-2- طرح تحقیق
با توجه به تقسیم بندی علمی از نظر هدف، تحقیق حاضر از نوع تحقیقات کاربردی و از آنجا که یکی از اهداف این تحقیق، بررسی رابطه بین مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد، لذا می توان تحقیق حاضر را در زمره تحقیقات توصیفی-همبستگی قرار داد. هدف تحقیقات کاربردی، توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است. تحقیقات کاربردی به سمت کاربرد علمی دانش هدایت می شوند. روش شناسی به معنای تشخیص روش های مختلف انجام تحقیق و شناسایی روش مناسب برای یک تحقیق خاص است. علاوه بر این روش شناسی درباره روش ها و ابزارهای جمع آوری دادهها نیز بحث میکند. از میان روش های مختلفی که برای انجام تحقیق وجود دارد، باید روشی انتخاب شود که به بهترین شکل هدف تحقیق را برآورده کند. در ادامه به تشریح روش کار پژوهش حاضر می پردازیم.
1-4- اهداف تحقیق
پژوهش حاضر، در راستای احساس نیاز به غنی تر نمودن پژوهش های حسابداری در زمینه مدیریت سود و سیاست تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران صورت گرفته است که شامل اهداف زیر می باشد:
الف) هدف کلی:
ارزیابی تأثیر دامنه فعالیت های مدیریت سود بر سیاست های تقسیم سود در میان شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
ب) اهداف ویژه:
ج) اهداف کاربردی:

3-3-8- آزمون های انتخاب روش مناسب
مدل های اقتصادی از نظر استفاده از اطلاعات آماری به سه گروه تقسیم می شوند. برخی از مدل ها با استفاده از “اطلاعات سری زمانی” برآورد می شوند. برخی دیگر از مدل ها بر اساس “داده های مقطعی” برآورد می شوند، یعنی متغیرها در یک دوره زمانی معین مثلا یک هفته، یک ماه یا یک سال در واحدهای مختلف بررسی می شوند. روش سوم برآورد مدل که در مطالعات سال های اخیر نیز زیاد استفاده شده است، برآورد بر اساس “داده های پانل” است. در این روش یک سری واحدهای مقطعی در طی چند سال مورد توجه قرار می گیرند. با کمک این روش تعداد مشاهدات تا حد مطلوب، افزایش می یابد که بدین ترتیب مشکل کمبود اطلاعات نیز در این مطالعه بر طرف می شود. در همین راستا، در این پژوهش از داده های پانل برای آزمون فرضیه ها استفاده شده است.
3-3-8-1- آزمون F لیمر
برای دستیابی به اهداف پژوهش ابتدا لازم است برای قلمرو زمانی پژوهش معادلات رگرسیونی مربوطه برآورد شده و مشخص شود که مدل ها به روش داده های ترکیبی (pooled) یا داده های تابلویی (panel) برازش شود که بدین منظور از آزمون F لیمر استفاده می شود. در این آزمون، یکسان بودن عرض از مبداها (داده های تلفیقی) در مقابل ناهمسانی عرض از مبداها (روش داده های تابلویی) بررسی می شود. در آزمون F، فرضیه H0 استفاده از روش داده های تلفیقی را در مقابل فرضیه H1، یعنی استفاده از روش داده های تابلویی را نشان می دهد.
3-3-8-2- آزمون هاسمن
در صورتی که نتیجه آزمون F لیمر برآورد مدل به روش داده های تابلویی باشد لازم است تعیین شود که مدل به روش اثرات ثابت برآورد شود یا به روش اثرات تصادفی که برای این منظور از آزمون هاسمن استفاده می شود. این آزمون دارای توزیع کای- دو با درجه آزادی برابر با تعداد متغیرهای مستقل است. فرضیه H0 این آزمون بیانگر این است که بین جزء اخلال مربوط به عرض از مبدا و متغیرهای توضیحی، ارتباطی وجود ندارد و آنها از یکدیگر مستقل هستند. لذا در صورت پذیرفته شدن فرضیه H0 باید از روش اثرات تصادفی استفاده کرد. در حالی که فرضیه مقابل به این معنی است که بین جزء اخلال مورد نظر و متغیرهای توضیحی، همبستگی وجود دارد. بنابراین از آنجایی که هنگام وجود همبستگی بین اجزای اخلال و متغیرهای توضیحی، با مشکل ناسازگاری مواجه می شویم، بهتر است در صورت پذیرفته شدن H1 (رد H0)، از روش اثرات ثابت استفاده کنیم.
1-4- اهداف تحقیق
پژوهش حاضر، در راستای احساس نیاز به غنی تر نمودن پژوهش های حسابداری در زمینه مدیریت سود و سیاست تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران صورت گرفته است که شامل اهداف زیر می باشد:
الف) هدف کلی:
ارزیابی تأثیر دامنه فعالیت های مدیریت سود بر سیاست های تقسیم سود در میان شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
ب) اهداف ویژه:
ج) اهداف کاربردی:

3-3-5- قلمرو تحقیق
الف) قلمرو موضوعی تحقیق: شامل بررسی ارتباط بین مدیریت سود و سیاست های تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
ب) قلمرو مکانی تحقیق: از آنجا که در این تحقیق برای اندازه گیری متغیرهای مربوط به مدیریت سود و سود سهام از گزارش ها و صورت های مالی موجود در بورس اوراق بهادار تهران استفاده شده است، بنابراین بورس اوراق بهادار تهران به عنوان قلمرو مکانی تحقیق تعیین گردیده است.
ج) قلمرو زمانی تحقیق: قلمرو زمانی این تحقیق از ابتدای سال 1386 تا انتهای سال 1390 میباشد.
3-3-6- روش جمع آوری اطلاعات
یکی از ضروریات هر مطالعه و پژوهش وجود اطلاعات مربوط و قابل اتکاء و سرعت و سهولت دسترسی به آن می باشد (حافظ نیا ، 1381: 45-44). در این تحقیق برای جمع آوری داده های مورد نیاز فرضیهها و هم چنین مبانی نظری پژوهش، از روش کتابخانهای استفاده شده است. استفاده از منابع کتابخانهای شامل کتاب، مجلات، پایان نامه ها، مقالات و اینترنت می باشد. این روش برای انجام مطالعات مقدماتی، تدوین فصل ادبیات تحقیق و چارچوب نظری پژوهش به کار می رود. برای جمع آوری داده های مربوط به فرضیات تحقیق به گروه شرکت های پذیرفته شده در بورس مراجعه خواهد شد. سپس اطلاعات مورد نیاز از طریق نرم افزار ره آورد نوین، اطلاعات موجود در کارگزاری های بورس و مطالعه صورتهای مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی سالهای 1390- 1386 و بانکهای اطلاعاتی و سایت مطالعات اسلامی بورس اوراق بهادار تهران به آدرس www.RDIS.ir استخراج و در ستونهای Excel تجمیع می شود. در نهایت پس از محاسبه متغیرها برای آزمون، تحلیل و تفسیر نتایج جهت تصمیم گیری در خصوص فرضیات پژوهش از نرم افزارهای Eviews و Spss استفاده خواهد شد.
1-4- اهداف تحقیق
پژوهش حاضر، در راستای احساس نیاز به غنی تر نمودن پژوهش های حسابداری در زمینه مدیریت سود و سیاست تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران صورت گرفته است که شامل اهداف زیر می باشد:
الف) هدف کلی:
ارزیابی تأثیر دامنه فعالیت های مدیریت سود بر سیاست های تقسیم سود در میان شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
ب) اهداف ویژه:
ج) اهداف کاربردی:

تجزیه و تحلیل داده ها فرایندی چند مرحله ای است که طی آن داده هایی که از طریق به کارگیری ابزارهای جمع آوری در جامعه (نمونه) آماری فراهم آمده اند جمع آوری، تلخیص، گروه بندی و در نهایت پردازش میگردند تا زمینه برقراری انواع تحلیل ها و ارتباط ها بین این داده ها به منظور آزمون فرضیه ها فراهم آید. واکاوی داده ها از پایه های اساسی هر پژوهش علمی به شمار می رود که به وسیله آن کلیه فعالیت های پژوهش تا رسیدن به نتیجه، کنترل و هدایت می شوند. در این فصل ابتدا متغیرهای پژوهش از نظر آماری توصیف می گردد، سپس هر یک از فرضیه های پژوهش مورد آزمون قرار می گیرند. تجزیه و تحلیل دادهها مشتمل بر دو بخش زیر است:
الف- آمار توصیفی
ب- آمار استنباطی
ابتدای این فصل با توصیف داده ها برای متغیرهای مستقل و وابسته شروع شده است. تحلیل دادهها در بخش آمار توصیفی با محاسبه شاخصهای مرکزی از جمله حداقل، حداکثر، میانگین، پراکندگی انحراف معیار، چولگی و کشیدگی شروع شده است. این شاخصها به تفکیک داده های هر فرضیه و همچنین به صورت کلی انجام شده است. در ادامه، آزمون شکست ساختاری (آزمون F لیمر) جهت ادغام داده های سری- زمانی به منظور تخمین مدل بر اساس داده های ترکیبی یا داده های تابلویی و انتخاب الگوی مناسب (آزمون هاسمن) بر اساس روش اثرات تصادفی یا ثابت مورد آزمون قرار گرفت. همچنین آزمون نرمال بودن متغیر وابسته را مورد بررسی قرار دادیم. در اصلیترین بخش ابتدا با استفاده از ضریب همبستگی و آزمون t به بررسی رابطه بین متغیرها پرداخته شده است. از تحلیل رگرسیونی برای تجزیه و تحلیل مدلها و برای برآورد پارامترها از روش حداقل مربعات استفاده کردیم. همچنین از احتمال آزمون t نیز به منظور تایید و رد فرضیهها استفاده شده است.
مبنای استنباط از روی سطح معناداری[1] یا مقدار احتمال[2] بوده است، بدین گونه که هر گاه مقدار احتمال یا سطح معنیداری آزمون کمتر از 05/0 باشد فرض صفر در سطح اطمینان 95 درصد رد شده و اگر کمتر از 10/0 باشد در سطح اطمینان 90 درصد رد خواهد شد و در غیر اینصورت فرض صفر رد نمیگردد. در پژوهش حاضر مبنای استنباط در سطح اطمینان 95 درصد بوده و روش بررسی داده ها به صورت ترکیبی از مقاطع و سری های زمانی است. در پژوهش حاضر از روش آماره های توصیفی یاد شده و همچنین از نرم افزارهای Excel و Spss و Eviews جهت تجزیه و تحلیل داده ها و از آزمون دوربین- واتسون، آزمون t و آزمون F، جهت تایید یا رد فرضیه های پژوهش استفاده شده است.
[1]. Significant Level
[2]. P-value
1-4- اهداف تحقیق
پژوهش حاضر، در راستای احساس نیاز به غنی تر نمودن پژوهش های حسابداری در زمینه مدیریت سود و سیاست تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران صورت گرفته است که شامل اهداف زیر می باشد:
الف) هدف کلی:
ارزیابی تأثیر دامنه فعالیت های مدیریت سود بر سیاست های تقسیم سود در میان شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
ب) اهداف ویژه:
ج) اهداف کاربردی:

به منظور شناخت بهتر ماهیت جامعه ای که در پژوهش مورد مطالعه قرار گرفته است و آشنایی بیشتر با متغیر های پژوهش، قبل از واکاوی داده های آماری، لازم است این داده ها توصیف شود. توصیف آماری دادهها، گامی در جهت تشخیص الگوی حاکم بر آن ها و پایه ای برای تبیین روابط بین متغیرهایی است که در پژوهش به کار می رود. برای بررسی مشخصات عمومی و پایه ای متغیرها جهت برآورد و تخمین مدل و واکاوی دقیق آنها، برآورد شاخص های توصیفی مربوط به متغیرها لازم است.
در بخش آمار توصیفی، تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از شاخصهای مرکزی همچون میانگین و شاخصهای پراکندگی انحراف معیار[1]، چولگی[2] و کشیدگی[3] انجام پذیرفته است. مقدار میانگین، متوسط دادهها را نشان میدهد. انحراف معیار، پراکندگی را نشان میدهد و در نهایت، چولگی، شاخص تقارن دادهها است. مقدار چولگی و کشیدگی متغیر کنترلی اندازه شرکت فاصله اندکی با صفر دارد (مقدار چولگی و کشیدگی برای توزیع نرمال صفر است) یعنی توزیع متغیر اندازه شرکت از این نظر بسیار شبیه توزیع نرمال است. سایر متغیرهای تحقیق را نیز سعی خواهیم نمود که در صورت قابلیت نرمال بودن با محاسبات آماری به توزیع نرمال تبدیل نماییم. جدول (4-1) شاخص های توصیفی متغیرهای اصلی و متغیرهای کنترلی تحقیق را بیان می نماید.
[1]-Std Deviation
[2]– Skewness
[3]– Kurtosis
1-4- اهداف تحقیق
پژوهش حاضر، در راستای احساس نیاز به غنی تر نمودن پژوهش های حسابداری در زمینه مدیریت سود و سیاست تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران صورت گرفته است که شامل اهداف زیر می باشد:
الف) هدف کلی:
ارزیابی تأثیر دامنه فعالیت های مدیریت سود بر سیاست های تقسیم سود در میان شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
ب) اهداف ویژه:
ج) اهداف کاربردی:
