مطالعه رابطه بین نحوه مدیریت صندوق های سرمایه گذاری مشترک و عملکرد آنها
4-1. آمارهای توصیفی
آمارهای توصیفی مربوط به متغیرها، در جدول 4-1 نشان داده شده است. این جدول میانگین، میانه، بیشینه و کمینه، انحراف معیار، چولگی، کشیدگی و آماره جارگ-برا[1] و احتمالهای مربوط به آنها را نشان میدهد. همانطور که مشاهده میشود میانگین بازدهیها تنها برای صرف ریسک پرتفوی مثبت است. همچنین بیشترین مقادیر مربوط به میانه، ماکزیمم مربوط به صرف ریسک پرتفوی است و کمترین میزان مینیمم مربوط به صرف ریسک پرتفوی است. طبق آمارهی انحراف معیار میزان پراکندگی در سری صرف ریسک پرتفوی بالاترین مقدار را دارد و کمترین میزان پراکندگی در عامل ارزش دفتری به ارزش بازار دیده میشود. همچنین براساس آمارهی چولگی، سریهای صرف ریسک پرتفوی، صرف ریسک بازار، عامل اندازه و عامل ارزش دفتری به ارزش بازار چوله به راست هستند و عامل شتاب و انحراف معیار مازاد بازده پرتفوی (tracking Error) چوله به چپ میباشند. آماره کشیدگی نشان میدهد که صرف ریسک پرتفوی، عامل اندازه، انحراف معیار مازاد بازده پرتفوی (tracking Error) و عامل شتاب کشیدهتر از توزیع نرمال هستند. آماره جارگ-برا توزیع سریها را نشان میدهد. P-Value محاسبه شده برای آماره جارگ-برا برای تمام متغیرها کوچکتر از ۰/۵است، لذا توزیع دادهها در تمام سریها غیر نرمال است.
[1] Jargu-bera
آیا نحوه مدیریت صندوق های سرمایه گذاری بر عملکرد آن ها تأثیر دارد؟ لذا از آنجایی که نحوه مدیریت را میتوان از تغییرپذیری واریانس استنباط کرد، چرا که واریانس (انحراف از میانگین) نشان میدهد که مدیران صندوقها پرتفوی را به خوبی انتخاب کردهاند یا خیر، لذا سؤال این پژوهش اینگونه مطرح میشود که آیا واریانس مازاد بازده صندوقهای سرمایهگذاری مشترک که نماد مدیریت فعال صندوق میباشد، بر عملکرد صندوقها اثرگذار است؟

مطالعه رابطه بین نحوه مدیریت صندوق های سرمایه گذاری مشترک و عملکرد آنها
در این قسمت به شرح نتایج حاصل از پژوهش میپردازیم.
برای بررسی مانایی متغیرها در مطالعهی حاضر، از چهار آزمون لوین، لین و چو، آزمون ایم، پسران و شین، آزمون فیشر فیلیپس- پرون و آزمون دیکی فولر تعمیم یافته استفاده شد.
همانطور که نتایج آزمون مانایی نشان داد، متغیرهای صرف ریسک پرتفوی، صرف ریسک بازار، عامل اندازه، عامل ارزش دفتری به ارزش بازار و انحراف معیار مازاد بازده پرتفوی در سطح مانا میباشند. اما متغیر عامل شتاب در تفاضل مرتبه اول در 4 آزمون مورد نظر، مانا میباشد.
با توجه به آزمون همجمعی، مقدار احتمال در مدل، کمتر از پنج صدم است، بنابراین فرض صفر مبنی بر عدم وجود همانباشتگی رد و کاذب نبودن رگرسیون تایید میشود. بنابراین رابطهی تعادلی بلندمدت میان بازده پرتفوی و متغیرهای مستقل مدل وجود دارد.
نتایج آزمون هاسمن روش اثرات ثابت برای برآورد مدل تایید میگردد.
نتایج آزمون مدل با استفاده از روش اثرات ثابت نشان میدهد که بازده صندوق با عامل صرف ریسک بازار رابطه مثبت و معنادار دارد. به عبارت دیگر، با 1 درصد افزایش در صرف ریسک بازار، صرف ریسک پرتفوی به میزان 25.17 واحد افزایش مییابد. در صورتی که مشاهده میگردد که عامل اندازه رابطه منفی با صرف بازده پرتفوی دارد. به این مفهوم که با یک درصد افزایش در عامل اندازه پرتفوی، صرف ریسک پرتفوی به میزان 6.92 کاهش مییابد. همچینین مشاهده میگردد که عامل ارزش دفتری به ارزش بازار اثر مثبت و معنیدار بر بازده پرتفوی دارد، با 1 واحد افزایش در عامل ارزش دفتری به ارزش بازار، صرف ریسک بازده پرتفوی به میزان 8.38 افزایش مییابد.
عامل روند یا به عبارتی دیگر بازده گذشته پرتفوی ارتباط مستقیم و معنادار با بازده پرتفوی دارد. یعنی با 1 درصد افزایش در این عامل صرف ریسک بازده پرتفوی به میزان 6.65 افزایش مییابد. همچنین نتایج نشان میدهد که انحراف معیار اختلاف بازده صندوق و بازار رابطه مثبت و معنیدار با صرف ریسک بازده پرتفوی دارد. با 1 درصد افزایش در انحراف معیار اختلاف بازده صندوق و بازار ، صرف ریسک بازده پرتفوی 3.11 درصد کاهش مییابد.
همچنین براساس جدول 4-6 مشاهده میگردد که ضریب تعیین تعدیل شده 0.65 درصد میباشد که بر این اساس متغیرهای مستقل 0.65 درصد از تغییرات متغیر وابسته را توضیح میدهند. همچنین آماره F حاکی از معنادار بودن کل رگرسیون میباشد.
همچنین بر اساس جدول پیوست 13 که طبق مدل 4 عاملی کارهارت و بدون در نظر گرفتن متغیر واریانس مازاد بازده صندوق برآورد شده، مشاهده می گردد ضریب تعیین تعدیل شده 0.20 درصد میباشد که بر این اساس متغیرهای مستقل 0.20 درصد از تغییرات متغیر وابسته را توضیح میدهند. بنابراین نتیجه می شود که متغیر واریانس مازاد بازده صندوق سهم بسزایی در توضیح متغیرهای وابسته را دارد.
آیا نحوه مدیریت صندوق های سرمایه گذاری بر عملکرد آن ها تأثیر دارد؟ لذا از آنجایی که نحوه مدیریت را میتوان از تغییرپذیری واریانس استنباط کرد، چرا که واریانس (انحراف از میانگین) نشان میدهد که مدیران صندوقها پرتفوی را به خوبی انتخاب کردهاند یا خیر، لذا سؤال این پژوهش اینگونه مطرح میشود که آیا واریانس مازاد بازده صندوقهای سرمایهگذاری مشترک که نماد مدیریت فعال صندوق میباشد، بر عملکرد صندوقها اثرگذار است؟

مطالعه رابطه بین نحوه مدیریت صندوق های سرمایه گذاری مشترک و عملکرد آنها
5-3. موانع و محدودیتهای پژوهش
محدود بودن دوره زمانی پژوهش: از آن جایی که صندوق های سرمایه گذاری به تازگی و در طی چند سال اخیر در ایران فعالیت خود را آغاز کردند، امکان بررسی عملکرد این صندوق ها در دوره زمانی گسترده تری وجود نداشت.
محدود بودن نمونه پژوهش: امکان استفاده از همه صندوق هایی که تا قبل از سال 1390 تأسیس شده بودند نیز به طور کامل وجود نداشت به دلیل اینکه تقریباً نیمی از آن ها مدتی بعد از تأسیس، منحل شده و یا اینکه داده های آن ها طی این مدت به طور کامل در دسترس نبود.
5-4. پیشنهاد برای پژوهشهای آتی
با توجه به اینکه در حال حاضر تعداد صندوق های سرمایه گذاری و انواع آن ها تغییر کرده است، لذا برای کاملتر شدن مطالعات پیرامون موضوع، برای تحقیقات آتی پیشنهاد می گردد که تحقیق در سطح انواع صندوق ها به طور جداگانه انجام گیرد.
آیا نحوه مدیریت صندوق های سرمایه گذاری بر عملکرد آن ها تأثیر دارد؟ لذا از آنجایی که نحوه مدیریت را میتوان از تغییرپذیری واریانس استنباط کرد، چرا که واریانس (انحراف از میانگین) نشان میدهد که مدیران صندوقها پرتفوی را به خوبی انتخاب کردهاند یا خیر، لذا سؤال این پژوهش اینگونه مطرح میشود که آیا واریانس مازاد بازده صندوقهای سرمایهگذاری مشترک که نماد مدیریت فعال صندوق میباشد، بر عملکرد صندوقها اثرگذار است؟

مطالعه رابطه بین نحوه مدیریت صندوق های سرمایه گذاری مشترک و عملکرد آنها
3-5-3. صرف ریسک بازار (MKT)
صرف ریسک بازار به صورت مازاد بازده پرتفوی بازار نسبت به نرخ بازده بدون ریسک تعریف میگردد. همانطور که در قسمت قبل بیان شد، شاخص کل بازار ماهانه از سایت اینترنتی شرکت خدماتی بورس تهران جمع آوری و بر اساس آن بازده بازار به صورت شاخص پایان ماه منهای شاخص ابتدای ماه تقسیم بر شاخص ابتدای ماه محاسبه گردید .نرخ بازده بدون ریسک نیز نرخ سود علی الحساب اعلام شده (17%) اوراق مشارکت دولتی میباشد و در سال های مختلف، متفاوت بوده است.
آیا نحوه مدیریت صندوق های سرمایه گذاری بر عملکرد آن ها تأثیر دارد؟ لذا از آنجایی که نحوه مدیریت را میتوان از تغییرپذیری واریانس استنباط کرد، چرا که واریانس (انحراف از میانگین) نشان میدهد که مدیران صندوقها پرتفوی را به خوبی انتخاب کردهاند یا خیر، لذا سؤال این پژوهش اینگونه مطرح میشود که آیا واریانس مازاد بازده صندوقهای سرمایهگذاری مشترک که نماد مدیریت فعال صندوق میباشد، بر عملکرد صندوقها اثرگذار است؟

مطالعه رابطه بین نحوه مدیریت صندوق های سرمایه گذاری مشترک و عملکرد آنها
3-5. تصریح مدل پژوهش
همانطور که در بخش مبانی نظری بیان گردید، در این تحقیق به منظور بررسی عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری مشترک در ایران، مدل 4عاملی کارهارت مورد توجه قرار گرفت.
Rit – Rft = αi + bi (RMt – Rft) + siSMBt + vi HMLt + miWMLt + eit (21.3)
که در این رگرسیون؛ Rit : بازده صندوق i در ماه t، Rft: نرخ بازده بدون ریسک، Rit – Rft : مازاد بازده صندوق نسبت به بازده بدون ریسک میباشد.
RMt : بازده بازار، شاخص کل بازار ماهانه از سایت اینترنتی شرکت خدماتی بورس تهران جمع آوری و بر اساس آن بازده بازار به صورت شاخص پایان ماه منهای شاخص ابتدای ماه تقسیم بر شاخص ابتدای ماه محاسبه میگردد.
RMt – Rft : صرف ریسک بازار است که به صورت مازاد بازده پرتفوی بازار نسبت به نرخ بازده بدون ریسک میباشد که در این مدل عامل بازار نامیده شده و با MKT نیز نشان داده میشود.
SMBt : عامل اندازه صندوق؛ متغیر اندازه از طریق ضرب تعداد واحدهای سرمایهگذاری پایان دوره صندوق های سرمایهگذاری در میانگین قیمت طی آن سال آنها (کل خالص ارزش داراییها) به صورت ماهانه بهدست میآید که به دو دسته صندوقهای در اندازه کوچک و بزرگ تقسیم میشوند. عامل میآید.
HML: عامل ارزش دفتری به ارزش بازار : این نسبت از حاصل تقسیم ارزش دفتری واحدهای سرمایهگذاری صندوقها بر ارزش بازار آنها به صورت ماهانه به دست میآید، که به سه گروه صندوقهای با ارزش دفتری به ارزش بالا، صندوقها با ارزش دفتری به ارز بازار متوسط و صندوقها با ارزش دفتری به ارزش بازار پایین تقسیم میشود. عامل HML از تفاضل صندوقهای با ارزش دفتری به ارزش بازار بالا(صندوقهای دارای ارزش) و صندوقهای با ارزش دفتری به ارزش بازار پایین(صندوقهای دارای رشد) به دست میآید(مجتهدزاده و طارمی،1385).
WMLt : عامل شتاب (روند حرکتی) صندوق میباشد که با UMD نیز نشان داده میشود و از طریق تفاضل بازده صندوقهای با MOM بالاتر – بازده صندوقهای با MOM پایینتر به صورت ماهانه بهدست میآید. به عبارتی دیگر، WMLt تفاوت بین بازده پرتفوی سهامهای برنده و بازده روی پرتفوی سهامهای بازنده میباشد(هیوج و وربک[1]،2005).
[1] Huij & Verbeek
آیا نحوه مدیریت صندوق های سرمایه گذاری بر عملکرد آن ها تأثیر دارد؟ لذا از آنجایی که نحوه مدیریت را میتوان از تغییرپذیری واریانس استنباط کرد، چرا که واریانس (انحراف از میانگین) نشان میدهد که مدیران صندوقها پرتفوی را به خوبی انتخاب کردهاند یا خیر، لذا سؤال این پژوهش اینگونه مطرح میشود که آیا واریانس مازاد بازده صندوقهای سرمایهگذاری مشترک که نماد مدیریت فعال صندوق میباشد، بر عملکرد صندوقها اثرگذار است؟
