۱- افزایش تنوع تقاضای مشتریان
۳- تغییر الگوهای هزینهای.
۴- تغییر انتظارات اجتماعی.
با توجه به پیشرفت روزافزون صنعت، منابع موجود برای پاسخگویی به صنایع حالت بحرانی به خود میگیرند. از جملهی این منابع بحرانی عبارتند از: ماشینآلات- نیروی انسانی و سایر تسهیلات.
یک برنامهی زمانبندی، زمان شروع پردازش هرکار روی هر ماشین و زمان پایان هر کار روی هر ماشین را تعیین کرده، یعنی نتیجهی فرآیند زمانبندی یک جدول زمانی برای کارها و ماشینهاست که در آن زمان شروع هر کاری باید بزرگتر یا مساوی با زمان ورود آن کار به کارگاه باشد و از طرفی اگر برای هر کار موعد تحویل مقرر شده باشد، آنگاه زمان پایان آخرین فرآیند مربوط به آن سفارش نباید از موعد تحویل مقرر تجاوز کند.
Notation | discription |
C max | Maximum completion time |
F max | Maximum flow time |
L max | Maximum lateness |
T max | Maximum tardiness |
E max | Maximu earliness |
Total completion time | |
Total weighted completion time | |
Total flow time | |
Total weighted flow time | |
Total tardiness | |
Total weighted tardiness | |
Number of tardy job | |
Total weighted number of tardy job |
زمان دسترسی به کار (rj):
موعد تحویل(dj):
زمان تکمیل کار(cj):
تأخیر(Lj): فاصلهی بین زمان تحویل یک کار و موعد تحویل آن را تأخیر مینامند که از رابطهی Lj=cj-dj بدست می آید که اگر مقداری مثبت باشد نشان از دیرکرد و اگر منفی باشد نشان از زودکرد تحویل میباشد.
دیرکرد (Tj): دیرکرد کار j از رابطهی روبرو بدست میآید:
بسیاری از مسائل دنیای واقع، به صورت بهینه سازی چند هدف بهطور همزمان میباشند زیرا متغیرها و اهداف متضاد بهطور واقعی در ذات این مسائل میباشند، یعنی بهبود در یکی از اهداف موجب بدتر شدن در هدف دیگر خواهد شد. بهینهسازی اینگونه مسائل کاملاً متفاوت با مسائل تکهدفه خواهد بود یعنی الگوریتمهای بهینهسازی تکهدفه، یک حل بهینه را با توجه به تک هدف موجود بدست میآورند درحالیکه درمسائل چندهدفه (با وجود چند هدف متضاد) قادر به بدست آوردن یک حل بهینه مجزا نخواهیم بود، بنابراین طبیعی است که باید به دنبال مجموعهای از حلهای غلبه نشده مؤثر با توجه به فضای حل برای این نوع از مسائل باشیم تا در اختیار تصمیم گیرنده قرار داده تا با توجه به معیارها و استدلالهای خود بتواند از میان حلهای نامغلوب متناهی که در اختیار دارد یک حل متناسب با معیارهایش را انتخاب کند.
1-3-1.تعاریف مرتبط با مسائل چند هدفه
مدل چند هدفه:
s,t: xϵs
مجموعهی حلهای نامغلوب[2]:
بنابراین مجموعهی حلهای نامغلوب بهینه به مجموعهای از حلها گفته میشوند که خود حلهای دیگر را غلبه میکنند ولی توسط هیچ حلی غلبه نمیشوند. در شکل ۱-۱ دایرههای تیره مجموعهی حلهای نامغلوب بهینهاند.[3]
شکل ۱-۱.مجموعه حلهای نامغلوب بهینه
1-3-2.روشهای حل مسایل چندهدفه
جستجو بدون تقدم |
ابتدا تصمیمگیری سپس جستجو |
جستجوو تصمیمگیری همزمان |
ابتدا جستجو سپس تصمیمگیری |
ارزیابی مبتنی بر پارتو |
روش سلسلهمراتبی |
ترکیب وزنی اهداف |
شکل1-2.روشهای حل مسائل چندهدفه
نشانهی فاصلهی اقلیدسی
نشانهی نرم فاصلهی چپیشف
ابتدا تصمیمگیری سپس جستجو:
ابتدا جستجو سپس تصمیمگیری:
ترکیب وزنی اهداف:
فرمولاسیون این روش به صورت زیر است:
s.t
fj ≤ ej j≠i j=1,2,…,k
xϵX
روش سلسلهمراتبی:
ابتدا برای هر حل یک حد مطلوب توسط تصمیم گیرنده در نظر گرفته میشود و محدودیتها، سطوح رضایت تصمیمگیرنده را از اهداف بیان میکنند و ما به دنبال حلی هستیم که به بهترین شکل سایر اهداف از پیش تعیینشده را ارضا کند.
ارزیابی مبتنی بر پارتو:
این روش بر خلاف بعضی از روشهای قبلی نیاز به هیچگونه اطلاعات از پیش تعیین شدهای از سوی تصمیمگیرنده ندارد و مجموعهای از حلها را ایجاد میکند پس از رتبهبندی آنان میتوان به مجموعهی حلهای نامغلوب مؤثر پی برد از دیگر مزایای این روش رسیدن به چندین حل مؤثر در یک بار اجرا میتوان اشاره کرد.
[1] Just in tim
[2] Non dominated
