2-19- گزارشگری مالی و گزارشگری مالیاتی
مقوله شفافیت گزارشگری مالی و اهمیتی که در سالهای اخیر نمود بیشتری پیدا کرده است، به دنبال وقایع ناگوار و بحرانهای به وجود آمده در بورسهای جهان، افشای ماجرای ورلد کام، انرون، زیراکس و سقوط شاخصهای بورس تهران در سال 1383 باعث گردید موضوع صورتهای مالی به عنوان یک پدیده مورد لزوم و ضرورت بازار سهام اهمیت بیشتری را به خود اختصاص دهد.
اطلاعات حسابداری از مهم ترین اطلاعاتی است که به عنوان محصول اصلی
سیستم حسابداری نقش اساسی در تصمیم گیریهای گروههای مختلف بازار سرمایه
ایفا کند. این اطلاعات طی یک فرآیند محاسباتی و بر اساس اصول و
استانداردهای مراجع ذی صلاح اندازه گیری و ارائه میشوند و اگر از شفافیات
لازم برخوردار نباشند احتمال اتخاذ تصمیمات نادرست توسط گیرنده اطلاعات
افزایش
مییابد. یکی از استانداردهای بین المللی حسابداری که تاثیر بسزایی در
کیفیت گزارشگری مالی دارد استاندارد حسابداری مالیات بر درآمد میباشد (شمس
زاده و همکاران1387 ).
چرا که این استاندارد ابزاری برای تفکیک اندازههای حسابداری مالی از اندازههای قوانین مالیاتی و تخصیص تفاوت این اندازهها به ادوار مالی دورهی عمر مبادلاتی که باعث ایجاد این تفاوت شدهاند فراهم می-کند. در خصوص گزارشگری مالی، علایق و نیاز استفاده کنندگان برون سازمانی شامل سرمایه گذاران، مدیران، حسابرسان و مجامع علمی اساس کار قرار می گیرد در حالی که به نقش پراهمیت دولت به عنوان یکی از گروه های ذینفع همیشگی گزارشگری مالی توجه کمتری میشود که جهت افزایش توجه به نیاز اطلاعاتی دولت از طریق گزارشگری مالیاتی امکان پذیر است. در گزارشگری مالیاتی سهم دولت از منافع بنگاه از طریق سود حسابداری قابل قبول ممیزین مالیاتی به همراه برخی تعدیلات محاسبه میشود. در واقع این فرآیند بطور غیر مستقیم میتواند مهر تائیدی بر سود حسابداری گزارشگری مالی باشد.
ماری مارگارات و فرانک 2009 در خصوص گزارشگری مالیاتی و ارتباط آن با گزارشگری مالی به یک رابطه قوی و مثبت بین این دو نوع گزارشگری دست یافته اند.
عرب مازار وهمکاران (1390) به بررسی تبیین ارتباط بین شفافیت گزارشگری مالی با گزارشگری مالیاتی در ایران پرداختند. یافته های آنها بیانگر وجود رابطه مثبت بین گزارشگری مالیاتی و شفافیت گزارشگری مالی بود. بطوری که گزارشگری مالیاتی به ضمیمه گزارشگری مالی، شفافیت گزارشگری مالی را تا حدود زیادی تامین خواهد کرد.
صمدی لرگانی و همکاران (1389) به بررسی تاثیر گزارشگری مالیاتی بر شفافیت گزارشگری مالی پرداختند. در آن مطالعه با تاکید بر موضوع شفافیت گزارشگری مالی، به بررسی ارتباط آن با گزارشگری مالیاتی پرداخته شد.نتایج بیانگر وجود رابطه مثبت بین گزارشگری مالیاتی و شفافیت گزارشگری مالی بود، به طوری که با گزارشگری مالیاتی به ضمیمه گزارشگری مالی، شفافیت گزارشگری مالی تا حدود زیادی تامین خواهد شد.
فانگ جاوو (2006) در پژوهشی تحت عنوان عوامل موثر بر رویههای تصمیم گیری شرکت، وقتی حسابداری مالی در مقابل حسابداری مالیاتی قرار می گیرد به این نتیجه رسید که قوانین مالیاتی ناگزیر بر عملکرد حسابداری تاثیر می گذارد و حسابداری به عنوان یک فن دارای اصول و ضوابط خاص خویش است که تحت تاثیر قوانین مالیاتی قرار گرفته است.
شهنوازی (1385) در پژوهش خود با عنوان “بررسی ضرورت افشای وجود افتراق بین اطلاعات مالی تهیه شده بر مبنای استانداردهای حسابداری و اطلاعات مالی تهیه شده بر مبنای قانون مالیات های مستقیم ایران”، اطلاعات مالی تهیه شده بر مبنای قوانین مالیاتی را هدف قرار داده و به این نتیجه رسید که گزارشگری مربوط به افشای وجه افتراق بین اطلاعات مالی بر مبنای استانداردهای حسابداری و بر مبنای قوانین قوانین مالیاتی با تصمیم گیریهای اقتصادی مرتبط است.
سوالات تحقیق:
این تحقیق بدنبال ارائه پاسخ برای سوال زیر میباشد:
آیا مسئولیت پذیری اجتماعی با اجتناب مالیاتی رابطه دارد؟